چشم‌انداز S&P 500: ارزش ‌گذاری ‌ها، بازده واقعی و هیجان هوش مصنوعی

S&P 500، همانطور که بارها گفته ایم، بیشتر به خاطر چند شرکت بزرگ تکنولوژی حرکت می کند (همان Big Seven معروف). در این شاخص، شرکت هایی مثل Nvidia، Microsoft، Apple، Amazon، Alphabet و Meta وزن بیشتری دارند. حالا دیگر همه را کاملاً می شناسید و می دانید که هر روز تاثیر زیادی روی بازار می گذارند. این موضوع باعث شد شاخص در دوران صعود رشد زیادی کند، اما از طرفی یعنی اگر همین چند شرکت ضعیف شوند، بازار می تواند خیلی سریع تر سقوط کند (مشکل بزرگ برای معامله گرهای کوچک مثل ما).

یک راه ساده برای دیدن این موضوع نگاه کردن به نسخه وزن مساوی S&P 500 است؛ جایی که همه شرکت ها وزن یکسان دارند. این شاخص نشان می دهد که بسیاری از سهام وضعیت خوبی ندارند، برخلاف چیزی که تیترها نشان می دهند. وقتی فقط چند سهم باعث رشد بازار می ‌شوند، معمولاً این اتفاق در مراحل پایانی یک رالی رخ می دهد و اگر قدرت حرکت بازار کم شود، ریسک سقوط بیشتر می‌ شود.

بسیاری از بزرگ ترین شرکت های شاخص با قیمتی بالاتر از ارزش واقعی و محتاطانه شان معامله می شوند. نگرانی اصلی این است که قیمت آنها چقدر به نرخ بهره وابسته است. سهام رشدی حساسیت بیشتری دارند، زیرا بخش زیادی از سودهای مورد انتظارشان در آینده دور است (که ممکن است هرگز محقق نشود). سرمایه ‌گذاران برای اینکه بفهمند سودهای آینده امروز چقدر می ‌ارزد، آن سودها را با استفاده از نرخ بهره به ارزش فعلی تبدیل می ‌کنند.

ارزش فعلی (PV): یعنی شرکت امروز چقدر می ارزد

جریان نقدی آینده (CFₜ): پولی که انتظار می رود شرکت در سال های آینده به دست بیاورد

نرخ تنزیل (r): که به شدت تحت تاثیر نرخ بهره و بازده اوراق قرضه است

وقتی نرخ های بهره بالا می مانند، نرخ تنزیل هم بالاتر می رود. زیرا این نرخ برای سال های زیادی اعمال می شود، ارزش امروز شرکت هایی را که سودشان در آینده دور است، به شدت کاهش می دهد. به همین دلیل سهام تکنولوژی و سهام رشدی که ارزش گذاری بالایی دارند، وقتی نرخ بهره بالا می ماند حساسیت بیشتری نشان می دهند.

تورم و بازده واقعی

تورم از اوج خودش پایین آمده، اما نرخ های بهره واقعی، یعنی نرخ بهره پس از کم کردن تورم، همچنان بالا هستند. اگر تورم به کاهش ادامه بدهد اما بانک های مرکزی نرخ های بهره را بالا نگه دارند، نرخ های واقعی بیشتر می شوند. نرخ های واقعی بالاتر شرایط وام گرفتن و سرمایه گذاری را سخت تر می کند، باعث می شود اوراق قرضه و پول نقد نسبت به سهام جذاب تر شوند و در نهایت ارزش گذاری سهام را پایین می آورد.

به همین دلیل، پایین آمدن تورم به تنهایی تضمین نمی کند که سهام عملکرد خوبی داشته باشند. بازار سهام معمولاً زمانی بیشتر تحت فشار قرار می گیرد که نرخ های بهره واقعی بالا باشد، نه فقط زمانی که تورم زیاد است.

انتظارات سودآوری در برابر واقعیت اقتصادی

سطح فعلی بازار سهام بر این فرض استوار است که سود شرکت ها همچنان رشد خواهد کرد. این پیش بینی ها بر پایه این تصور هستند که تقاضا ثابت می ماند، حاشیه سود شرکت ها حفظ می شود و فناوری های جدید به افزایش بهره وری کمک می کنند.

اما حاشیه سود شرکت ها می تواند تحت فشار قرار بگیرد؛ از جمله به دلیل افزایش دستمزدها، هزینه های بالاتر وام گرفتن، و تغییراتی که در الگوی خرج کردن مصرف کنندگان ایجاد می شود. اگر اقتصاد کند شود، پیش بینی های سودآوری ممکن است بیش از حد خوش بینانه از آب دربیاید. با توجه به اینکه قیمت سهام همین حالا هم بالاست، فضای کمی برای اشتباه باقی می ماند و کوچک ترین عدم تحقق انتظارات می تواند باعث افت قیمت سهام شود.

بازار کار هنوز نسبتاً قوی است، اما متأسفانه نرخ بیکاری معمولاً با تأخیر واکنش نشان می دهد و معمولاً زمانی بالا می رود که اقتصاد از قبل ضعیف شده باشد. «قانون سام» (Sahm Rule) زمانی خطر رکود را هشدار می دهد که بیکاری از کف های اخیر به شکل قابل توجهی افزایش پیدا کند. در حال حاضر این شاخص خطری را نشان نمی دهد، اما حتی یک تضعیف کوچک در بازار کار می تواند به درآمد شرکت ها آسیب بزند و اعتماد سرمایه گذاران را متزلزل کند.

شرکت های بزرگ تکنولوژی که موتور اصلی رشد شاخص هستند، خودشان ریسک های ساختاری ایجاد می کنند. بخش زیادی از رشد بازار فقط توسط چند شرکت محدود ایجاد می شود و عملکرد ضعیف تنها یکی دو شرکت از این رهبران می تواند کل شاخص را پایین بکشد، در حالیکه سایر بخش ها سهم کمتری در رشد دارند.

وقتی بازار در مراحل پایانی چرخه فقط توسط یک گروه کوچک از شرکت ها هدایت می شود، نسبت به تغییرات مقرراتی یا نوسانات نرخ بهره آسیب پذیرتر می شود.

امروز بازار با چندین ریسک مهم رو به ‌رو است

• قیمت سهام همین حالا هم بالاست
• بازار نسبت به نرخ های بهره واقعی بسیار حساس است
• انتظار می رود سود شرکت ها همچنان رشد کند، که شاید بیش از حد خوش بینانه باشد
• بخش زیادی از رالی بازار بر پایه هیجان و داستان های رشد مرتبط با هوش مصنوعی شکل گرفته است
• بیشتر رشد بازار فقط از یک گروه کوچک از شرکت ها می آید

همه نگاه ها به بازار!