جیمی دایمن: نظریه سوسک‌ها

مدیرعامل جی‌ پی‌ مورگان چیس، جیمی دایمن، می‌ گوید در سیستم مالی «سوسک‌ هایی» دیده می‌شوند و همان‌ طور که می‌دانیم سوسک‌ ها هیچ‌وقت تنها نیستند؛ بنابراین بهتر است آماده باشید. او در سخنرانی اخیر خود برای سرمایه ‌گذاران، وضعیت فعلی بازار را مستقیماً با فضای پیش از بحران مالی سال 2006 مقایسه کرد.

«سرخوشی می‌تواند بسیار خطرناک باشد و به نظر می‌رسد بازار در حال حاضر بیش از حد درگیر آن شده است.»

سه علامت هشدار

دایمن چند نشانه می‌بیند که شباهت زیادی با روندی دارد که پیش از بحران مالی بزرگ 2008 شکل گرفته بود.

• با رسیدن بازار سهام به رکوردهای تاریخی، دایمن معتقد است بسیاری از سرمایه‌گذاران به این فکر عادت کرده‌اند که این سطح از ارزش‌ گذاری برای همیشه طبیعی است. از نظر او این قیمت‌ ها می‌توانند نشانه افزایش ریسک در بازار باشند.
• پدیده «کارهای احمقانه» — برخی مؤسسات دوباره به رفتارهای پرریسک برگشته‌اند؛ مانند «اهرم‌گیری بیش از حد (Leverage)» و ارائه وام‌های مشکوک. او نام مؤسسه خاصی را ذکر نکرد، اما تأکید کرد که از زمان بحران 2008 به‌تدریج انضباط مالی در حال ضعیف شدن است.
• عامل اختلال هوش مصنوعی (AI – هوش مصنوعی): او هیجان فعلی پیرامون هوش مصنوعی را با تحولات گذشته در صنایع خدمات عمومی و روزنامه مقایسه کرد؛ صنایعی که زمانی بسیار امن و باثبات به نظر می‌ رسیدند اما ناگهان با تغییرات بزرگ روبه‌رو شدند.

چرخه‌ های اعتباری و اثر سوسک‌ ها

به گفته دایمن، یکی از آسیب‌ پذیرترین بخش‌ ها بازار وام‌ دهی خصوصی است. با ورشکستگی‌ های اخیر شرکت Tricolor، که در حوزه وام خودرو برای مشتریان پرریسک فعالیت می‌کند، و همچنین شرکت First Brands، بانک جی‌پی‌مورگان چیس (JPMorgan Chase) حدود 170 میلیون دلار زیان را از ترازنامه خود حذف کرده است.

«اگر یک سوسک ببینید، احتمالاً سوسک‌ های بیشتری هم وجود دارند.»

این ناتوانی ها در انجام تعهد مالی و ورشکستگی‌هایی که در نگاه اول پراکنده به نظر می‌رسند، در واقع می‌ توانند نشانه مشکلی عمیق‌ تر در سیستم باشند. در دوره نرخ بهره پایین، بسیاری از شرکت‌ ها رشد کردند و این موضوع باعث شد مدل‌ های تجاری ضعیف یا بازیگران پرریسک کمتر دیده شوند. اما با تغییر چرخه مالی، این مشکلات پنهان یکی پس از دیگری آشکار خواهند شد.

جمع‌ بندی

این وضعیت در واقع نوعی آزمون برای سرمایه‌گذاران است. جیمی دایمن پیش‌ بینی نمی‌کند که بازار فوراً سقوط کند، اما درباره تغییر احتمالی در چرخه مالی هشدار می‌دهد. وقتی این چرخه تغییر کند، مؤسساتی که برای دنبال کردن موج هیجان هوش مصنوعی (AI – هوش مصنوعی) اصول و انضباط خود را کنار گذاشته‌اند، احتمالاً اولین کسانی خواهند بود که آسیب می‌بینند.

در حال حاضر، بزرگ‌ترین بانک ایالات متحده ترجیح می‌دهد با احتیاط بیشتری حرکت کند.

شاید باهوش‌ ترین فرد در چنین شرایطی کسی باشد که از حالا به فکر راه خروج است.