جنگ تعرفه ای آمریکا و کانادا

روابط تجاری میان ایالات متحده و کانادا به شکلی از هم پاشیده که تقریباً هیچکس چند هفته پیش انتظارش را نداشت. هر دو طرف تعرفه های 50 درصدی را بر طیف گسترده ای از کالاهای یکدیگر اعمال کرده اند، مذاکرات به بن بست رسیده است و هیچ راه خروج روشنی از وضعیت فعلی وجود ندارد.

تنش های تجاری از ماه ژوئیه تشدید شده اند، زمانی که دولت ترامپ اجازه داد تمدید خودکار 16 ساله USMCA بدون هیچ اقدامی منقضی شود. این امر روندی آهسته را برای لغو این توافق آغاز کرد، در صورتی که طرفین نتوانند در مورد تغییرات به توافق برسند.

اوضاع پس از آن به سرعت تشدید شد. ایالات متحده از یک ماده قانونی به ندرت استفاده شده (بخش 338 قانون تعرفه 1930) برای اعمال تعرفه های 50 درصدی بر بخش قابل توجهی از کالاهای کانادایی استفاده کرد، که رسماً در تلافی تعرفه های تلافی جویانه کانادا بر خودروها، الکل و محصولات لبنی آمریکایی اعمال شده در سال گذشته بود. کانادا نیز با تعرفه های 50 درصدی خود پاسخ داد که از نظر ارزش پولی با نرخ ایالات متحده برابری می کرد و کالاهای تولید شده در ایالت های مرزی مانند میشیگان، اوهایو، آیووا و مین را هدف قرار می داد. ترامپ از آن زمان ممنوعیتی را نیز برای برخی کالاهای کانادایی اضافه کرده است.

دلیل اعلام شده، یعنی کاهش کسری تجاری ایالات متحده با کانادا، چندان قابل دفاع نیست، زیرا این شکاف دوجانبه تنها بخش کوچکی از کل کسری تجاری ایالات متحده را تشکیل می دهد. توضیح منطقی تر این است که واشنگتن از کانادا می خواهد موانعی را در برابر انتقال تولیدات چین به آمریکای شمالی ایجاد کند؛ درخواستی که دولت کانادا آن را نقض حاکمیت ملی خود می داند، نه یک تقاضای تجاری. .

انگیزه های واقعی هر چه باشد، مارک کارنی، نخست وزیر کانادا، ترجیح داده است به جای تسلیم شدن، موضع سرسختانه ای در پیش بگیرد و نظرسنجی ها نیز نشان می دهند که بیشتر کانادایی ها از این رویکرد حمایت می کنند، حتی اگر به معنای تحمل سختی های اقتصادی در کوتاه مدت باشد

مخاطرات اقتصادی نابرابر است

برای ایالات متحده، تعرفه ها 5% از کل واردات از کانادا را پوشش می دهد که برای تغییر محسوس در اقتصاد گسترده تر آمریکا کافی نیست. برآوردها حاکی از آن است که درآمد تعرفه ای اضافی حدود 10 میلیارد دلار خواهد بود.

اما برای کانادا، بیش از 70% از صادرات به ایالات متحده می رود، بنابراین جنگ تجاری با تنها شریک بزرگ این کشور، ضربه بسیار سنگین تری به طرف کانادایی وارد می کند. دقیقاً به همین دلیل است که واشنگتن معتقد است دست برتر را در اختیار دارد و می تواند منتظر تسلیم شدن کانادا بماند.

بانک مرکزی کانادا با توجه به مناقشه تعرفه ای و افزایش قیمت های جهانی انرژی، در چندین جلسه اخیرش نرخ بهره سیاستی را روی 2.25% ثابت نگه داشته است.

وضعیت فعلی CAD/USD

جفت ارز USD/CAD در طول ماه سپتامبر بیشتر بین 1.37 و 1.39 باقی مانده است. این موضوع کمی غافلگیرکننده است؛ با توجه به جنگ تعرفه ای انتظار می رفت دلار کانادا به شدت ضربه بخورد، اما این اتفاق نیفتاده است. چند عامل مانع از افت آن شده اند:

• آسیب ناشی از تعرفه ها واقعی است، اما متمرکز عمل می کند. این ضربه بیشتر از آنکه کل اقتصاد کانادا را در بر بگیرد، بیشترین فشار را به بخش های فولاد، خودروسازی، لبنیات، تجهیزات کشاورزی، و خمیر کاغذ و کاغذ وارد کرده است. این شوک از نوع شوک های بزرگ مقیاسی نیست که بتواند به تنهایی جفت ارز USD/CAD را به شدت بالا ببرد.
• نفت به نفع دلار کانادا عمل می کند. نفت خام در سطوح بالایی معامله می شود (نفت برنت نزدیک 95 دلار)، و کانادا بخش زیادی از نفتش را به خارج صادر می کند. این درآمد اضافی نفت، بخشی از خسارات ناشی از جنگ تجاری را جبران می کند.
• دلار آمریکا اخیراً در برابر بیشتر ارزها تضعیف شده است، نه فقط دلار کانادا. بنابراین بخشی از آنچه انعطاف پذیری دلار کانادا به نظر می رسد، در واقع ناشی از افت ارزش طرف آمریکایی این جفت ارز است.
• بانک مرکزی کانادا به جای عجله برای کاهش نرخ بهره به منظور محافظت از اقتصاد، نرخ را ثابت نگه داشت که این موضوع نسبت به زمانی که بانک مرکزی سیگنال کاهش های تهاجمی می داد، حمایت بیشتری از این ارز فراهم می کند.

پیش بینی کنندگان بانک ها انتظار دارند جفت ارز USD/CAD برای باقیمانده این فصل در محدوده 1.37 تا 1.41 باقی بماند، با شانس اندکی برای تقویت بیشتر دلار کانادا در آینده دورتر، هرچند این موضوع به پایداری قیمت نفت و بدتر نشدن وضعیت تعرفه ها وابسته است.

چه عواملی می توانند این جفت ارز را از اینجا به بعد تکان دهند

اگر ایالات متحده تعرفه های بیشتری اضافه کند، دامنه ممنوعیت کالاها را گسترش دهد، یا به سادگی تا پس از انتخابات میان دوره ای از مذاکره خودداری کند، که با توجه به سرمایه سیاسی زیادی که روی این درگیری سرمایه گذاری شده یک احتمال واقعی است، پیش بینی های رشد اقتصادی کانادا همچنان به سمت پایین بازنگری خواهد شد. انتظار داشته باشید دلار کانادا به صورت مرحله ای تضعیف شود، به طوری که هر تیتر خبری تازه درباره تدابیر اضافی، به جای یک حرکت بزرگ یکباره، زمینه ساز یک گام نزولی دیگر شود.

پس از تعرفه های «روز رهایی» در سال گذشته، ایالات متحده و چین تنش ها را به شدت بالا بردند، اما در نهایت پیش از آنکه هزینه اقتصادی برای هر دو طرف بیش از حد غیرقابل تحمل شود، دوباره پای میز مذاکره برگشتند. اگر «واشنگتن» و «اتاوا» همان سناریو را دنبال کنند، انتظار داشته باشید جفت ارز USD/CAD با هر تیتر خبری به هر دو جهت نوسان کند و هر زمان که مذاکرات از سر گرفته شود، بازگشت های قیمتی شارپ و سریعی رخ دهد، چرا که بازارها تمایل دارند سیگنال های آتش بس و بهبود را بسیار سریع پیش خور کنند.

دلار کانادا با قیمت نفت حرکت می کند، بنابراین اگر تنش های خاورمیانه بهای نفت خام را بالا نگه دارد، همین عامل به تنهایی می تواند دلار کانادا را حتی با وجود بدتر شدن جنگ تعرفه ای سرپا نگه دارد.

کانادا و اتحادیه اروپا در حال ایجاد روابط تجاری و امنیتی نزدیک تری هستند، تا حدی برای اینکه میزان وابستگی کانادا به ایالات متحده کاهش یابد. این بدان معناست که کانادا می‌ خواهد وابستگی همیشگی خود به اقتصاد آمریکا را بشکند و صادراتش را به سمت بازارهای دیگر هدایت کند. این اتفاق می تواند نقش سنتی دلار کانادا را به عنوان ارزی که از سلامت اقتصاد آمریکا پیروی می کند، تضعیف نماید.