سقوط ارز ایران و آزمون فشار BRICS

پس، آنچه داریم این است: ریال ایران در اوایل 2026 عملاً فروپاشید. این اتفاق به این دلیل رخ می‌دهد که ارز در حال سقوط است، امنیت داخلی در حال فروپاشی است و استراتژی‌ های دیپلماتیک نیز کار نمی‌ کنند. تا ژانویه 2026، ریال همه رکورد های قبلی خود را شکسته بود.

بیایید بررسی کنیم واقعاً چه چیزی پشت این فروپاشی است و چگونه با تصویر بزرگ‌ تر مرتبط می‌ شود: نبرد ژئوپولیتیکی با ایالات متحده، ناآرامی‌ های داخلی در ایران، و اینکه این ممکن است چه معنایی برای اتحاد BRICS داشته باشد.

مکانیزم سقوط آزاد ریال

ریال چگونه به سقوط آزاد رسید؟ آنچه اکنون شاهد آن هستیم نتیجه فشار اقتصادی همراه با مدیریت سیاسی ناکارآمد است که نهایتاً در اواخر 2025 به نقطه شکست رسید.

1.بازگشت تحریم‌ها و خفه شدن نقدینگی

2. کسری بودجه تورمی

3.پایان نرخ‌ های ارز ترجیحی

BRICS به‌ عنوان هدف

علاوه بر همه این‌ ها، آمریکا تلاش کرد از آسیب‌ پذیری ایران برای تضعیف اتحاد BRICS استفاده کند، که ایران رسماً در 2024 به آن پیوسته بود. برای تهران، عضویت در BRICS قرار بود نشان دهد که «جنوب جهانی» می‌ تواند بدون اتکا به دلار آمریکا عمل کند.

در عوض، آمریکا با تحریم‌ ها و مختل کردن «ناوگان سایه» ایران، مانند نفتکش Bella 1 در ژانویه 2026، فشار آورد. سپس رئیس‌ جمهور ترامپ در ژانویه 2026 اعلام کرد 25٪ تعرفه ثانویه بر کشورهای تجارت‌ کننده با ایران اعمال می‌شود. این باعث شد شرکای BRICS مانند هند و برزیل بین صحبت از همبستگی چند قطبی و روابط تجاری بزرگ‌ تر با غرب مجبور به انتخاب شوند.

از دید تهران، اعتراضات سراسری که از اواخر 2025 آغاز شد، به عنوان یک «انقلاب رنگی» با حمایت آمریکا تلقی می‌شود که هدفش جایگزینی دولتی است که موضع ایران در شرق را بازنگری کند. در حالی که واشنگتن می‌گوید از «آزادی» حمایت می‌ کند، زمان‌ بندی آن همراه با جنگ دوازده روزه با اسرائیل و تحریم‌ های بعدی نشان می‌ دهد نقش استراتژیک ایران در BRICS هدف اصلی است.

جمع‌بندی :

وقتی همه چیز را کنار هم می‌ گذاریم، سقوط ریال نتیجه یک طوفان کامل است :

• جنگ 2025 با اسرائیل، پرمیوم ریسک ایران را به سطوح غیرقابل تحمل رساند.
• بستن مسیرهای نفتی مخفی، دسترسی به ارز سخت را خشک کرد.
• دلاریزه شدن داخلی به نقطه‌ ای رسید که مردم دیگر باور نداشتند ریال قابل نجات است.

در نهایت، ریال ایران فقط در حال فروپاشی نیست، بلکه قربانی جنگ اقتصادی جهانی شده است. اینکه آیا رژیم اکنون این آزمایش فشار را پشت سر می‌ گذارد، بستگی دارد به اینکه آیا شرکای BRICS آن، به ویژه روسیه و چین، مایل و قادر به ورود هستند، زیرا فشار آمریکا همچنان در حال افزایش است.